Нүүр / Нийтлэлүүд
Варикоз эмчилгээний дараа үр дүнгээ хадгалах
Нүүр / Нийтлэлүүд
Варикоз эмчилгээний дараа үр дүнгээ хадгалах
Судасны өргөсөл (варикоз) эмчилгээ нь хөлийн хаван, хүнд оргих мэдрэмж, ил харагдах судасны төвийлт зэрэг шинж тэмдгүүдийг мэдэгдэхүйц багасгадаг. Гэвч эмчилгээ хийлгэх нь судасны эрүүл мэндийг хадгалах урт хугацааны замналын зөвхөн эхний алхам юм. Олон хүн эмчилгээг нэг удаагийн шийдэл гэж боддог ч, үр дүнгээ хадгалах, дахин сэргэхээс сэргийлэхийн тулд тогтмол арчилгаа зайлшгүй шаардлагатай.
Хөлийн судсууд өдөр тутмын хөдөлгөөн, зогсох, алхах үед байнга даралтанд байдаг. Эмчилгээ амжилттай болсон ч, амьдралын хэв маяг эсвэл удамшлын хүчин зүйлсийг өөрчлөхгүй бол шинэ судасны өргөсөл үүсэх эрсдэл хэвээр үлддэг. Тиймээс эмчилгээний дараах арчилгаа нь эдгэрэлтийн чухал хэсэг юм.
Судасны эмчилгээний дараах үр дүнгээ хэрхэн хадгалах талаар мэдлэгтэй байх нь дахин эмчилгээ шаардлагатай болох эрсдэлийг бууруулна. Энэ нийтлэлд эмнэлзүйн зөв, өвчтөнд ойлгомжтой байдлаар эмчилгээний дараа эрүүл цусны эргэлтийг хадгалах, дахин сэргэхээс сэргийлэх, судасны ерөнхий эрүүл мэндээ сайжруулах зөвлөмжийг хүргэж байна.
Эдгэрэлтийн үед эмчлүүлсэн хэсэгт хөнгөн хөхрөлт, хавдар, эсвэл чангаралт мэдрэгдэж болно. Эдгээр шинж тэмдгүүд ихэвчлэн түр зуурынх бөгөөд хөдөлгөөн болон шахалтын эмчилгээний ачаар хурдан сайжирдаг. Өвдөлт ихэвчлэн бага байдаг бөгөөд ялангуяа VenaSeal™ зэрэг шинэ аргачлал нь мэдээ алдуулалт шаарддаггүй тул илүү хурдан эдгэрэлттэй байдаг.
Ихэнх тохиолдолд өвчтөнүүдэд судасны өргөсөлтийн эмчилгээ хийсний дараа шууд даралтат оймс өмсөхийг зөвлөдөг бөгөөд ямар төрлийн эмчилгээ хийснээс шалтгаалан хэдэн өдөр эсвэл долоо хоногийн турш үргэлжлүүлэн өмсөх шаардлагатай байдаг. Жишээлбэл, EVLA эсвэл RFA эмчилгээний дараа оймсыг 1–2 долоо хоног өмсөх нь түгээмэл бол VenaSeal™ эмчилгээний дараа эдгэрэлтийн явц зөөлөн тул богино хугацаанд өмсөхөд хангалттай байж болно.
Даралтат оймсыг эмчийн зааврын дагуу зөв хэрэглэснээр эмчилгээний үр дүнд мэдэгдэхүйц эерэг нөлөө үзүүлдэг. Өвчтөнүүд ихэвчлэн хөхрөлт багасах, өвдөлт багасах, өдөр тутмын амьдралдаа хурдан эргэн орох зэрэг өөрчлөлтийг мэдэрдэг. Мөн удаан хугацаагаар зогсож эсвэл сууж ажилладаг хүмүүст ч хэрэгтэй.
Эмчилгээний дараа шууд богино хугацаанд алхахыг эмч нар ихэвчлэн зөвлөдөг. Өдөр тутам тогтмол хөдөлгөөн хийх нь цусны эргэлтийг дэмжиж, булчин чангарахаас сэргийлнэ. Ялангуяа эмчилгээний эхний долоо хоногт өдөрт 2-3 удаа, 15-30 минут алхахыг зорьж байгаарай.
Өвчтөнүүд ихэвчлэн хэр их амрах хэрэгтэй талаар эргэлздэг. Гэхдээ гүйх, хүнд өргөлт зэрэг өндөр ачаалалтай дасгалыг түр хугацаанд хязгаарлах шаардлагатай ч алхах нь өөр—энэ нь биеийг сэргээдэг. Гол нь тогтмол байдал бөгөөд хурд, зайд анхаарах шаардлагагүй. Биеийнхээ мэдрэмжийг сонсож, алхалтын хурд, хугацаагаа аажмаар нэмэгдүүлээрэй.
Варикозын судасны эмчилгээний дараа хөлөө өргөх нь эдгэрэлтийг дэмжих, цусны эргэлтийг сайжруулах энгийн боловч үр дүнтэй арга юм. Хөлөө өргөх нь доод мөчдөд цус хуримтлагдахаас сэргийлж, хаван болон судсан дээрх даралтыг бууруулдаг. Мөн энэ нь биеийн венийн цусыг зүрх рүү буцаах үйл явцыг дэмжиж, урт хугацааны судсан эрүүл мэндэд чухал үүрэгтэй.
Хөлөө зөв өргөх хамгийн тохиромжтой арга бол хэвтэж байхдаа хөлөө зүрхний түвшнээс дээш өргөх юм. Энэ байрлал нь таталцлын хүчээр цусыг зүрх рүү буцаахад тусалдаг. Эмчилгээний дараах эхний долоо хоногт өдөрт хэд хэдэн удаа 15–30 минутын турш хөлөө өргөхийг ихэвчлэн зөвлөдөг.
Зөв байрлал чухал. Хөлөө тухтай дэмжихийн тулд дэр эсвэл тусгай хөл өргөгч хэрэглээрэй. Суугаад байхдаа хөлөө давхарлаж суухаас зайлсхийх хэрэгтэй, учир нь энэ нь цусны урсгалыг хааж болзошгүй. Шөнө унтахдаа ч гэсэн орныхоо хөлийг бага зэрэг өндөрсгөх нь цусны эргэлтийг шөнөжин хэвийн байлгахад тусална.
Эмчилгээний дараа таны идэж буй хоол хүнс судасны үйл ажиллагаанд чухал нөлөөтэй. Үрэвслийг бууруулж, судсыг дэмждэг шим тэжээлээр баялаг хоол хүнс нь судасны ханыг бэхжүүлж, хаван багасгах, цусны бүлэн үүсэхээс сэргийлэхэд тусалдаг. Зөв хооллолтоор жингээ хэвийн барих нь хөлийн судсанд ирэх даралтыг багасгаж, өвчний дахилтаас сэргийлэхэд чухал үүрэгтэй.
Шинэхэн жимс, хүнсний ногоо, ялангуяа антиоксидантаар баялаг (жишээ нь, С амин дэм) хүнсийг түлхүү хэрэглэхийг зөвлөж байна. С амин дэм нь коллагены нийлэгжилтийг дэмжиж, судсыг бат бөх байхад тусалдаг. Овьёос, шош, навчит ногоо зэрэг эслэг ихтэй хүнс нь өтгөн хаталтаас сэргийлж, улмаар судсанд ирэх даралтыг багасгахад тустай.
Давсны хэрэглээгээ багасгах нь биеийн шингэний хуримтлал, хаван үүсэхээс сэргийлнэ. Ус сайн ууж, чихэрлэг болон хэт боловсруулсан хүнснээс зайлсхийх нь судасны ерөнхий эрүүл мэндэд тустай. Зарим хүмүүст флавоноид, адууны самрын ханд зэрэг нэмэлт бүтээгдэхүүн хэрэглэхийг зөвлөдөг ч, эдгээрийг заавал эмчийн хяналтан дор хэрэглэх шаардлагатай.
Илүүдэл жин нь судасны өргөсөлт үүсэх гол хүчин зүйлсийн нэг юм. Хэт их жин нь хөлний судсанд илүү их даралт үүсгэж, судсны ханыг сулруулж, хавхлагыг гэмтээж болзошгүй. Үүний улмаас судасны архаг дутагдал үүсэх эрсдэл нэмэгддэг. Эмчилгээ хийлгэсний дараа жингээ зохицуулах нь эмчилгээний үр дүнг хадгалахад маш чухал.
Жингээ бага зэрэг хасах ч гэсэн хөлний судсанд ирэх даралтыг мэдэгдэхүйц бууруулж, шинж тэмдгийг сайжруулж чадна. Тогтмол хөдөлгөөнтэй байх—жишээ нь алхах, дугуй унах, сэлэх зэрэг—болон зөв хооллолтыг хослуулах нь эмчилгээний үр дүнг хадгалахад тусална. Ялангуяа ачаалал багатай дасгалууд нь эдгэрч буй судсанд хэт ачаалал өгөхгүйгээр цусны эргэлтийг сайжруулахад үр дүнтэй.
Хэт хатуу хоолны дэглэм барих, эсвэл хэт их ачаалалтай дасгал хийхээс зайлсхийх хэрэгтэй. Энэ нь таны эдгэрэлд сөргөөр нөлөөлж болзошгүй. Хоолны хэмжээгээ хянах, эрүүл зууш сонгох, өдөр бүр тогтмол хөдөлгөөнтэй байх зэрэг тогтвортой амьдралын хэв маяг нь урт хугацааны үр өгөөжтэй. Хэрэв шаардлагатай бол хоол зүйчид хандах, эсвэл жингийн менежментийн хөтөлбөрт хамрагдахыг зөвлөж байна.
Зарим үйл ажиллагаа, дадал зуршил нь таны эдгэрэлд сөргөөр нөлөөлж, судасны өргөсөлт дахин үүсэхэд хүргэж болзошгүй. Эдгээр өдөөгч хүчин зүйлсийг мэдэж байх нь та өөрийгөө хамгаалж, эрүүл мэнддээ оруулсан хөрөнгө оруулалтаа хамгаалахад тусална.
Хамгийн том эрсдэлүүдийн нэг нь удаан хугацаагаар хөдөлгөөнгүй суух эсвэл зогсох юм. Аль аль нь хөлний венийн даралтыг нэмэгдүүлдэг. Хэрэв таны ажил ширээний ард эсвэл удаан хугацаагаар зогсох шаардлагатай бол 30-60 минут тутамд завсарлаж, хөлөө сунгах эсвэл алхахыг хичээгээрэй. Хөлөө удаан хугацаагаар давхарлаж суухаас зайлсхий.
Бүсэлхий, цавь, эсвэл хөл орчмын бариу хувцас нь цусны эргэлтийг саатуулж, судасны асуудал үүсгэж болзошгүй. Эдгэрэлтийн үед сул, агаар нэвтрүүлдэг хувцас өмсөхийг зөвлөж байна. Мөн өндөр өсгийтөөс татгалзаарай, учир нь энэ нь хөлийн булчингийн цусыг зүрх рүү шахах үйл ажиллагааг бууруулдаг.
Алхах, дугуй унах, усанд сэлэх зэрэг ачаалал багатай дасгалууд нь эмчилгээний дараах хэдэн долоо хоногт хамгийн тохиромжтой. Эдгээр хөдөлгөөнүүд нь хөлийн булчин, ялангуяа шилбэний булчинг идэвхжүүлж, цусыг судсаар дээш шахахад тусалдаг. Эдгээр дасгалууд нь бараг бүх өвчтөнд аюулгүй бөгөөд аажмаар ачааллыг нэмэгдүүлж болно.
Таны судсыг эмчилсний дараа хамгийн гол зорилго бол шинэ судасны өвчин үүсэхээс сэргийлэх юм. Үүний тулд зарим амьдралын хэв маягийн өөрчлөлтүүдийг түр зуурын арга хэмжээ биш, өдөр тутмын зуршил болгон хэвшүүлэх шаардлагатай. Эдгээр өөрчлөлтүүд нь таны судасны үйл ажиллагааг сайжруулж, венийн системд ирэх ачааллыг бууруулна.
Мөн хангалттай ус уух нь судасны эрүүл мэндэд чухал үүрэгтэй. Ус сайн ууснаар цус өтгөрөхөөс сэргийлж, бүлэн үүсэх эрсдэлийг бууруулдаг. Тамхи татахаа болих нь бас маш чухал алхам бөгөөд никотин нь судсны ханыг сулруулж, цусны эргэлтийг муутгадаг. Стрессээ зөв удирдах нь ч мөн адил чухал. Учир нь удаан хугацааны стресс нь булчин чангарах, цусны урсгал багасах шалтгаан болдог.
Мөн эрүүл жингээ хадгалах, судасны эрүүл мэндэд тустай дасгал хөдөлгөөн тогтмол хийх нь чухал. Хэрэв танд удамшлын шалтгаан эсвэл өмнөх өвчний улмаас варикоз үүсэх эрсдэл өндөр бол судасны эмч тань давтамжтайгаар хэт авиан шинжилгээ хийлгэх, эсвэл дахин үүссэн жижиг судасанд склеротерапи зэрэг хамгаалалтын эмчилгээ санал болгож магадгүй.
Судасны эрүүл мэнд тань таны амьдралын хэв маягийн тусгал гэдгийг ойлгох нь чухал. Өдөр тутмын жижиг өөрчлөлтүүд—ажлын цагаар үе үе босч сунгалт хийх, судасанд ээлтэй хүнс сонгох, хэт халуунд өртөхөөс зайлсхийх зэрэг нь цаг хугацааны явцад том үр дүн авчирна. Идэвхтэй байх, хангалттай ус уух, мэдээлэлтэй байх нь эмчилгээний үр дүнг удаан хадгалахад тусална.